Najbardziej powszechne choroby psychiczne - co powinieneś wiedzieć. - Aplikacja Therapify - monitoring stanów emocjonalnych | Psychoterapia
aplikacja zaburzenia psychiczne

Najbardziej powszechne choroby psychiczne – co powinieneś wiedzieć.

Choroby psychiczne dotknąć mogą osób w każdym wieku, każdej płci i każdej rasy. Według badań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), na podstawie których szacuje się chorobowość na świecie, zaburzenia psychiczne i behawioralne w Regionie Europejskim dotyczą około 20% wszystkich stanów chorobowych. Zaburzenia psychiczne nie tylko negatywnie wpływają na życie osób na nie chorujących, ale także na produktywność społeczeństwa jako całości. Stopień tych zaburzeń wahać się może od lekkich, mniej przeszkadzających człowiekowi w normalnym, codziennym funkcjonowaniu, aż do ciężkich, znacząco upośledzających działanie człowieka. I tak jak każda inna choroba, mogą być one skutkiem oddziaływania przeróżnych czynników – biologicznych, psychologicznych, czy społecznych – oraz dawać będą one różne objawy. Rozpoznanie choroby psychicznej nie należy do zadań łatwych, ponieważ granica między zachowaniami wynikającymi z ukształtowania charakteru, a tymi powstającymi w wyniku zaburzenia, jest bardzo cienka. 

Schizofrenia

Schizofrenia jest jedną z najczęstszych i najcięższych chorób psychicznych. Do najcięższych należy dlatego, że jej objawy najczęściej wytrącają chorego z normalnego funkcjonowania, są trudne do zniesienia dla samego pacjenta i dla jego otoczenia, a przebieg choroby często jest długotrwały, z okresami poprawy i zaostrzeń. Brak zależności zaostrzeń od określonych czynników wewnętrznych i zewnętrznych sprawia, że choroba ta może być  nieprzewidywalna i trudno jest przejąć nad nią kontrolę. Do typowych objawów schizofrenii, które konieczne są do rozpoznania choroby, zaliczamy:

  • objawy “ambi”: ambiwalencję, czyli współistnienie sprzecznych, wykluczających się uczuć, ambisentencję, czyli współistnienie sprzecznych sądów, i ambitendencję, czyli współistnienie sprzecznych dążeń
  • autyzm, czyli zamknięcie się w sobie, odwrócenie rzeczywistości i skupienie się na życiu wewnętrznym
  • afekt tępy, czyli sztywność emocjonalną, w którym skąpość ekspresji emocjonalnej nie odzwierciedla przeżyć wewnętrznych
  • zaburzenia asocjacji, “rozkojarzenie”, czyli brak logicznego związku między poszczególnymi słowami czy zdaniami, przy czym zachowana jest zarówno świadomość chorego, jak i jego sprawność intelektualna.
Chory zarzuca dotychczasową rutynę dnia codziennego, zmienia swoje zachowanie, zainteresowania oraz rytm aktywności dziennej. Często również doświadcza omamów (głównie słuchowych) i urojeń (prześladowczych i ksobnych tj. takich, w których ktoś ma silne przekonanie o byciu przedmiotem szczególnego zainteresowania dla otoczenia), co świadczy najczęściej o okresie zaostrzenia. Pacjenci mogą także doświadczać zaburzeń poznawczych, przejawiających się deficytami intelektualnymi: zaburzeniami uwagi, pamięci czy zdolności do wyciągania wniosków. Leczenie schizofrenii może trwać kilka, kilkanaście lat,  najczęściej jednak trwa ono do końca życia. Przebieg schizofrenii może być liniowy (ciągły, stopniowo i powoli postępujący) lub “falujący” (epizodyczny), z okresami nasilenia objawów chorobowych i powrotów do pełnego lub częściowego zdrowia. W okresach remisji objawy chorobowe nie występują lub ich nasilenie jest nieznaczne. Niezależnie od przebiegu choroby osoba nią dotknięta wymaga stałego leczenia, a także postępowania profilaktycznego w okresach remisji.

Depresja

Depresja jest poważną chorobą, z którą w dzisiejszych czasach zmaga się 350 milionów osób na całym świecie. Najczęściej diagnozowana jest w przedziale wiekowym 20-40 lat, a według statystyk kobiety chorują na nią dwa razy częściej niż mężczyźni. Jest sposobem reakcji organizmu na np. czynniki stresowe, które osłabiają nasz układ nerwowy. Znacząco obniża jakość życia i zdolność funkcjonowania chorych w każdym jego obszarze. 

Objawami depresji są przejmujące uczucie smutku i przygnębienia, zniechęcenie, utrata dotychczasowych zainteresowań i odczuwania przyjemności, zaburzenia snu i apetytu, ogólne zmęczenie, utrata koncentracji. Osoba chora bardzo często nie ma siły, aby rano wstać z łóżka, umyć się czy ubrać. Odczuwa ogólny brak motywacji, brak sensu życia, a poczucie beznadziejności i bezużyteczności po pewnym czasie prowadzić może do coraz częstszych myśli o śmierci, a następnie do myśli samobójczych. Depresja jest chorobą, którą można leczyć, a postęp leczenia zarówno w zakresie farmakologii, jak i psychoterapii, oraz ich dostępność w dzisiejszych czasach sprawia, że coraz więcej osób rozpoczyna walkę z depresją z pomocą specjalistów.

Zaburzenia lękowe

Strach jest stanem emocjonalnym pojawiającym się w życiu codziennym każdego z nas. Jest naturalną reakcją organizmu na obiektywne zagrożenie lub racjonalny czynnik stresowy, taki jak ważny egzamin czy publiczne wystąpienie. W przypadku gdy pojawia się w irracjonalnych sytuacjach, niezwiązanych z rzeczywistym zagrożeniem lub uzasadnionym stresorem, a jest wytworzony lub wyolbrzymiony przez nas umysł – nazywamy go lękiem. Staje się on zaburzeniem, kiedy zaczyna wywierać paraliżujący wpływ na życie danej osoby, obniżając tym samym jakość życia i jej funkcjonalność.

Zaburzenia lękowe są bardzo różnorodne, a spotkamy je zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci. Częściej dotyczą one jednak kobiet niż mężczyzn. Zaliczymy do nich m.in. zaburzenia lękowe pod postacią fobii, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zespół ostrego stresu i zespół stresu pourazowego, zaburzenia dysocjacyjne oraz zaburzenia występujące pod postacią somatyczną. W zależności od typu zaburzenia lękowego, chory odczuwać będzie inne objawy. W przypadku fobii społecznej, występuje narastający lęk m.in. przed oceną i ośmieszeniem się przed innymi ludźmi w sytuacjach społecznych, w których według pacjenta uwaga innych jest skoncentrowana na nim. Chory obawia się, że w sytuacjach społecznych nie będzie w stanie nic powiedzieć lub też, że to co powie będzie nieodpowiednie. Lękowi często towarzyszą poza tym objawy somatyczne, takie jak kołatanie serca, uczucie braku tchu, gorąca, pocenie się, czerwienienie się, drżenie rąk i mięśni.

Z kolei podstawową cechą zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (inaczej: nerwicy natręctw) jest powtarzające się występowanie obsesji i kompulsji, które dla pacjenta są dotkliwe i czasochłonne. Obsesje to powtarzające się, niechciane myśli, obrazy czy impulsy, których pacjent nie jest w stanie kontrolować i są dla niego źródłem silnego stresu, nawet jeśli doświadczający tych myśli zdaje sobie sprawę z tego, że są one irracjonalne. Ich zawartość skupia się na martwiących, wzbudzających wstręt, pozbawionych sensu treściach jak brud, zarazki, nieakceptowane zachowania seksualne, czy potrzeba porządku. Kompulsje pojawiają się zwykle w odpowiedzi na obsesje, i są to sztywne, powtarzające się rytuały, które człowiek czuje się zmuszony wykonywać, aby zredukować napięcie wywołane przez natrętne myśli. Do 
najczęściej występujących kompulsji należą: mycie rąk, układanie rzeczy oraz czynności umysłowe – powtarzanie pewnych fraz czy liczenie. 

Zespół stresu pourazowego (PTSD) wystąpić może na skutek doświadczenia traumatycznego wydarzenia (wojna, napaść, wypadek komunikacyjny, znęcanie fizyczne lub psychiczne). Objawy mogą obejmować ciągłe napięcie i trudności w odprężeniu się, koszmary, powracające wspomnienia traumatycznego wydarzenia i usilne próby uniknięcia wszystkiego co jest z nim powiązane. Osoba dotknięta tym zaburzeniem ma problem z przypomnieniem sobie przebiegu traumatycznych zdarzeń, cierpi na bezsenność, ma trudności z koncentracją czy odczuwaniem pozytywnych emocji, szybko się denerwuje i irytuje, łatwo ją przestraszyć. Zaburzenia lękowe wymagają zazwyczaj kompleksowego leczenia. Jego podstawą jest psychoterapia wraz z psychoedukacją, a rodzaj i długość leczenia zależeć będzie od nasilenia objawów i od oczekiwań pacjenta.

Zaburzenia odżywiania

W czasach, w których żyjemy media społecznościowe wywierają znaczący wpływ na życie każdego z nas, a w szczególności na życie młodych osób. Jedną z przesłanek, jaką promują obecnie media jest, jak się wydaje, przekonanie, że bycie szczupłym jest remedium na wszystko, zapewnia szczęście i powodzenie, i zdaje się być wartością samą w sobie. Dwoma głównymi zaburzeniami odżywiania są anoreksja i bulimia, spowodowane ustalanymi przez społeczeństwo “ideałami”. Statystyki pokazują, że stosunkowo częściej oba te zaburzenia występują w okresie dorastania niż w wieku dorosłym. Powszechnie uważa się, że są to choroby dotyczące dziewczynek i kobiet, jednak według danych jest to również problem, z którym – chociaż dużo rzadziej – zmagają się chłopcy i mężczyźni. Anorexia nervosa, inaczej jadłowstręt psychiczny, polega na dążeniu do zmniejszenia masy ciała, przy jednocześnie zaburzonym postrzeganiu własnego ciała. Osoba z anoreksją ma poczucie, że kontrolując swoją wagę, kontroluje swoje życie. Głównym zachowaniem mającym na celu utratę wagi jest ograniczanie ilości spożywanych pokarmów, ale występują też inne często spotykane działania jak nadmierna aktywność fizyczna, działania oczyszczające (prowokowanie wymiotów, zażywanie środków przeczyszczających) oraz zachowania związane z kontrolowaniem obrazu własnego ciała (przeglądanie się w lustrze, częste ważenie i mierzenie się), które mają potwierdzić, że udaje się utrzymać szczupłą sylwetkę.Podstawowym objawem anoreksji jest spadek masy ciała, z BMI utrzymującym się poniżej 17,5.

Bulimia jest chorobą, w której działania mające na celu utratę masy ciała, takie jak np. prowokowanie wymiotów, poprzedzają epizody nadmiernego objadania się. Jest powiązana z całkowitą utratą kontroli dotyczącej jedzenia. Osoby chore na bulimię potrafią spożyć nawet parę tysięcy kalorii w bardzo krótkim czasie. Po takim epizodzie następuje poczucie wstydu, które wiąże się z potrzebą „pozbycia” się spożytego jedzenia i zmniejszenia wagi. Powikłaniami bulimii mogą być m.in. zaburzenia elektrolitowe, ubytki szkliwa zębów, uszkodzenie gardła i przełyku. W przypadku obu tych chorób pacjenci wymagają opieki specjalistycznej i uczęszczania na psychoterapię, w celu zmiany schematów poznawczych dotyczących obrazu ciała, swojej wagi oraz samooceny.

Czy można im zapobiec?

Wymienione choroby psychiczne to tylko niektóre z tych, z którymi na co dzień zmaga się wiele osób. Według statystyk Głównego Urzędu Statystycznego, co czwarty Polak co najmniej raz w życiu doświadcza zaburzeń psychicznych. Coraz większy stres i życie w biegu przekładają się na wzrost liczby zaburzeń psychicznych nie tylko w naszym kraju, ale i na całym świecie. Szybki dostęp do lekarza psychiatry – szczególnie w sytuacji kryzysu psychicznego, jest kluczowy dla diagnostyki i skuteczności leczenia chorób. Należy jednak pamiętać o tym, że nie tylko istotne jest leczenie chorób, które już u nas występują. Bardzo ważna jest prewencja, czyli zapobieganie chorobom psychicznym. 



Źródła:
  1. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/78549,schizofrenia
  2. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/77401,zaburzenia-nerwicowe-lekowe-zwiazane-ze-stresem-i-pod-postacia-somatyczna
  3. https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/oswoic-lek-zaburzenia-lekowe-i-ich-leczenie/
  4. https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/bulimia/
  5. https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/anoreksja-jadlowstret-psychiczny/
  6. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/aktualnosci/151284,jak-dbac-na-co-dzien-o-zdrowie-psychiczne
     

Pobierz Therapify już teraz

Dostępne na najbardziej popularnych platformach.

Szukasz wsparcia lub pomocy?

Napisz do nas, a pomożemy Ci znaleźć specjalistę - hello@therapify.ai.

Potrzebujesz natychmiastowej pomocy?

Pod tymi numerami znajdziesz pomoc.

book demo modal

Zainstaluj aplikację

Wyślemy Ci link pozwalający na prostą instalację.




Dziękujemy!

Otrzymaliśmy Twoją wiadomość.
Nasz zespół skontaktuje się z Tobą wkrótce.

Dziękujemy!

Właście zapisałeś się do naszego newslettera.