Jak aplikacje self-help mogą wpłynąć na proces terapii?
Aplikacja zdrowotna

Jak aplikacje self-help mogą wpłynąć na proces terapii?

W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie życie bez pomocy różnorodnych aplikacji. Używamy ich do komunikacji, pracy i rozrywki. Już w 2013 roku dwie potężne firmy technologiczne, Google i Apple, ogłosiły osiągnięcie pierwszego miliona aplikacji dostępnych dla użytkowników. Rynek zdrowia nie pozostaje w tyle i każdego dnia opracowywane są kolejne, innowacyjne aplikacje medyczne. Czy w dziedzinie współczesnej psychiatrii i psychoterapii jest miejsce dla tego nowatorskiego rozwiązania? Jak aplikacje mobilne self-help, skierowane do chorych na depresję, mogą wpłynąć na proces terapii? Przyjrzyjmy się obecnej sytuacji na podstawie kilku przykładów. 

Przede wszystkim należy jednak krótko wytłumaczyć termin “aplikacja self-help”, gdyż jego znaczenie wciąż jest różnie rozumiane. Jest to narzędzie mobilne, zaprojektowane w celu wspomagania jego użytkownika w trosce o takie aspekty życia, jak: zdrowie fizyczne i psychiczne, zdolności poznawcze, więzi społeczne i wartości duchowe. Równowaga wszystkich powyższych elementów jest niezbędna do osiągnięcia lepszej jakości życia, ale wielu z nas brakuje umiejętności potrzebnych do zachowanie owego balansu. Na tym etapie przydatne są właśnie aplikacje self-help, które uczą nas świadomie rozwijać się w różnych obszarach życiowych przy pomocy urządzenia, które stało się nieodłącznym fragmentem codzienności milionów ludzi – smartphone’a. Ów koncept zaczyna być coraz szerzej wykorzystywany także w terapii zaburzeń psychicznych. 

Badanie przeprowadzone przez kanadyjskich naukowców w 2015 roku pokazało, że do dyspozycji użytkowników smartphone’ów jest ponad 1000 aplikacji self-help poświęconych tematowi depresji. Ciekawostką jest, że pierwsza z nich została wprowadzona na rynek już w 2009 roku. Autorzy analizy podzielili je na kilka kategorii, w zależności od głównego celu aplikacji. Wyróżnili narzędzia skupione na: psychoedukacji, ocenie medycznej, kontrolowaniu i radzeniu sobie z objawami choroby, wsparciu grupowemu lub łączności z linią kryzysową oraz psychoterapii. Niektóre aplikacje łączyły różne formy pomocy. Jeśli chodzi o szczegółowe możliwości terapeutyczne, najbardziej rozpowszechnionym nurtem dostępnym w formie aplikacji self-help pozostaje terapia poznawczo-behawioralna. 

Dlaczego aplikacje self-help stały się popularne? Niewątpliwie jednym z ważnych czynników jest ich łatwa dostępność. O wiele mniej wysiłku i czasu wymaga pobranie aplikacji ze sklepu internetowego, niż umówienie i odbycie wizyty u psychiatry. Dodatkowo, wiele z tych narzędzi oferuje bezpłatny dostęp do zasobów lub przynajmniej darmowy okres próbny użytkowania. Kanadyjskie badanie pokazało, że średnia cena aplikacji skupionej na wsparciu w depresji nie przekracza czterech dolarów. Przełamuje to barierę finansową, która dla wielu chorych na depresję jest przeszkodą nie do pokonania na drodze do podjęcia profesjonalnego leczenia. Ponadto, w dzisiejszych czasach dbanie o swoje zdrowie psychiczne, nurt mindfulness i aplikacje self-help są promowane w sposób bardzo pozytywny, a korzystanie z nich nie budzi zaskoczenia. Użytkowanie aplikacji self-help ukierunkowanej na pomoc w terapii i prewencji depresji może więc stać się brakującym ogniwem na drodze do podjęcia decyzji o profesjonalnym leczeniu w gabinecie. 

Co więcej, możliwość zdalnego monitorowania swojego stanu i objawów usprawnia też wgląd psychiatry w zmiany stanu pacjenta, co przy stale rosnącym zapotrzebowaniu na wsparcie psychiczne jest bardzo istotne. Korzystanie z aplikacji jako jedynej formy pomocy, bez kontroli specjalisty, nie jest wystarczającą metodą leczenia depresji, ale może zwiększyć świadomość pacjentów dotyczącą choroby. Dla przykładu, badania bostońskie nad korzystaniem z jednej z aplikacji self-help wykazały, że częstość zgłaszania myśli samobójczych jest częstsza w przypadku jej użytkowników, niż chorych na wizytach u lekarza czy terapeuty. 

Wprowadzenie aplikacji self-help jako uzupełnienie leczenia depresji może być stosowane przez przedstawicieli różnych grup wiekowych. Tą, która może najbardziej na tym skorzystać, wydaje się być młodzież i młodzi dorośli. Technologia, w tym aplikacje mobilne, są obecnie ich codziennością. Z drugiej strony, duża ilość czasu spędzanego przed ekranem każdego dnia może przekładać się na zwiększenie ryzyka występowania zaburzeń psychicznych w powyższej populacji. Czy w takim razie medyczne rozwiązania technologiczne, w tym aplikacje self-help, mają szansę być wykorzystane także w dobrym celu? Badanie przeprowadzone przez amerykańskich specjalistów miało za zadanie ocenić rozpowszechnienie zaburzeń depresyjnych, lękowych i myśli samobójczych wśród młodzieży, a także częstość korzystania przez nich z terapeutycznych opcji telemedycznych (m.in. aplikacji self-help, anonimowych czatów z psychologami czy linii kryzysowych) w przypadku wystąpienia choroby. Wyniki pokazały, że wiele młodych osób zmagających się z zaburzeniami afektywnymi ma duże opory przed podzieleniem się swoim problemem z innymi (rodziną, nauczycielami czy znajomymi). Co ciekawe, duża grupa nastolatków korzystała z rozwiązań telemedycznych, w tym aplikacji self-help, próbując poradzić sobie z objawami depresyjnymi. Powyższa analiza pokazuje, jak duży potencjał mają zdalne, innowacyjne rozwiązanie terapeutyczne wśród młodzieńczej grupy wiekowej. Być może jest to przyszłościowe rozwiązanie na zwiększenie liczby nastoletnich pacjentów zmagających się z depresją, którzy zdecydują się na podjęcie terapii. 

Aplikacje self-help mogą być także usprawnieniem leczenia zaburzeń afektywnych wśród osób, żyjących w obcym kraju bez znajomości miejscowego języka. Duża zmiana życiowa, jaką jest przeprowadzka, może zwiększać ryzyko zachorowania na depresję. Co więcej, w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, nie wspominając o trudnościach w porozumieniu się, dostęp do właściwego leczenia często jest trudny. Rozwiązanie problemu starali się znaleźć twórcy aplikacji “Aptivate!”. To kolejna innowacyjna opcja leczenia depresji, wprowadzona na rynek amerykański. Skierowana jest do populacji latynoskiej mieszkającej w Stanach Zjednoczonych, której zdolność porozumiewania się w języku angielskim jest mała, co zmniejsza szanse na szybkie uzyskanie pomocy terapeutycznej.

Problemem pozostaje fakt, że proces wprowadzenia nowej aplikacji na rynek jest stosunkowo łatwy, a przepisy dotyczące mobilnych narzędzi medycznych wciąż nie zostały do końca sprecyzowane. W efekcie wielu aplikacjom zdrowotnym ukierunkowanym na wsparcie chorych na depresję brakuje rzetelnych źródeł naukowych i kontroli specjalistów. Wybór odpowiedniego narzędzia, opartego na evidence-based medicine, wśród setek dostępnych opcji różnej jakości, powinien być więc wspierany przez lekarzy lub terapeutów. Posiadanie aktualnej wiedzy na temat nowoczesnych, mobilnych alternatyw terapeutycznych jest więc ważne dla specjalistów, aby w przypadku pytań pacjenta móc rzetelnie na nie odpowiedzieć. Warto także podkreślić, że na obecnym etapie aplikacje self-help są jedynie dodatkiem do standardowej terapii, która pozostaje profesjonalną metodą leczenia depresji.

Źródła:
  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4376135/
  2. https://www-1ncbi-1nlm-1nih-1gov-100001agu5e0c.han3.wum.edu.pl/pubmed/31228179
  3. https://www-1ncbi-1nlm-1nih-1gov-100001agu5e13.han3.wum.edu.pl/pubmed/30870770
  4. https://mental.jmir.org/2015/1/e8/?utm_source=TrendMD&utm_medium=cpc&utm_campaign=JMIR_TrendMD_1
 

Pobierz Therapify już teraz

Dostępne na najbardziej popularnych platformach.

Szukasz wsparcia lub pomocy?

Napisz do nas, a pomożemy Ci znaleźć specjalistę - hello@therapify.ai.

Potrzebujesz natychmiastowej pomocy?

Pod tymi numerami znajdziesz pomoc.

book demo modal

Zainstaluj aplikację

Wyślemy Ci link pozwalający na prostą instalację.




Dziękujemy!

Otrzymaliśmy Twoją wiadomość.
Nasz zespół skontaktuje się z Tobą wkrótce.

Dziękujemy!

Właście zapisałeś się do naszego newslettera.